Takoyaki zijn ronde Japanse snacks uit Osaka. Een beslag van tarwebloem wordt in een speciale pan met holletjes gegoten, gevuld met blokjes octopus, tempurakruimels en lente-ui, en dan gedraaid tot de balletjes rond en goudbruin zijn. Ze worden afgewerkt met saus en gloeiend heet geserveerd aan streetfoodkraampjes.
Onze eerste hap in Osaka
Het was meteen de eerste snack die we aten in Osaka, in een fijn zaakje waar we ze zelf aan tafel mochten bakken, met stokjes om de balletjes te draaien, verrassend makkelijk! Het zegt meteen iets over de stad: je komt aan, je krijgt honger, en er staat al iemand te bakken. Zo mag het!
Wat is takoyaki?
Takoyaki is de ronde streetfoodsnack van Osaka, en een van de bekendste Japanse streetfoodgerechten. De naam is een samenstelling van twee woorden: tako, wat octopus betekent, en yaki, wat staat voor grillen of bakken. De balletjes worden gebakken in een speciale pan met halfronde holletjes, en dat is de enige reden waarom ze rond worden en niet plat zoals een pannenkoek.
De textuur is het hele verhaal. De korst is dun en krokant, de binnenkant is zacht en bijna smeltend, en in het midden zit een stukje octopus dat net stevig genoeg is om in te bijten. Het wordt geserveerd in een klein papieren bakje met een prikker, en het wordt heet geserveerd. Heel heet. Takoyaki heeft geen medelijden met je honger, dus de enige regel die elke kok leert is: wacht even voor je bijt.
Wat zit er in een takoyaki-balletje
De klassieke vulling is eenvoudig en altijd hetzelfde rijtje. Een dun beslag van tarwebloem, ei en dashi (een lichte Japanse bouillon) vormt het balletje. In elk holletje gaat een blokje octopus, een lepel tempurakruimels (tenkasu), gesnipperde lente-ui en meestal ook een beetje ingelegde rode gember.
De tempurakruimels zijn de stille held. Het zijn kleine krokante stukjes gefrituurde bloem die zacht worden in het hete mengsel en de binnenkant een rijke, hartige body geven. De lente-ui voegt een frisse, scherpe noot toe, en de ingelegde gember snijdt door het gebakken beslag heen.
De afwerking komt na het bakken: een dikke, zoete en hartige takoyaki-saus, Japanse mayonaise, zeewier (aonori) en dunne schaafsel van gedroogde bonito (katsuobushi). De bonitovlokken zijn zo licht dat ze bewegen en krullen in de stoom die van de balletjes opstijgt. De saus is zoet en pittig, de mayonaise is romig, de bonito ruikt rokerig, en de binnenkant is nog heet en romig.
We kwamen thuis met de wens om het in België te maken, dus dit is de versie die wij bakken: een goed takoyaki-recept voor onze eigen keuken.
Hoe takoyaki de favoriete snack van Osaka werd
Takoyaki begon als streetfood, en dat is het gebleven. Een straatverkoper genaamd Tomekichi Endo wordt erkend als de uitvinder, in Osaka in 1935. In die tijd had Osaka al goedkope bloemsnacks zoals choboyaki en radioyaki, met stukjes rundsvlees, konjac of andere vullingen. Vlakbij, in Akashi in de prefectuur Hyogo, bestond er een snack van eirijk beslag met octopus, later akashiyaki genoemd. Endo combineerde de twee ideeën en verkocht het resultaat als takoyaki.
De snack verspreidde zich door heel Osaka, met kraampjes die hun eigen verbeteringen aanbrachten. Na de Tweede Wereldoorlog werd de stijl om takoyaki te eten met saus en mayonaise de standaard. Een detail dat we mooi vinden: Endo's winkel, Aizuya, bestaat nog steeds en serveert nog steeds de originele takoyaki zonder saus of mayonaise.
Ingrediënten
Voor ongeveer 32 takoyaki. Je hebt een takoyaki-pan nodig met halfronde holletjes, die je op het vuur of als elektrische plaat kunt gebruiken, en twee dunne bamboe- of metalen prikkers om te draaien.
Voor het beslag:
- 150 g bloem
- 500 ml koude dashi
- 1 groot ei
- 1 tl sojasaus
- 1/2 tl fijn zout
Voor de vulling:
- 150 g gekookte octopustentakel, gesneden in stukjes van 1,5 cm
- 60 g tempurakruimels (tenkasu)
- 3 lente-uitjes, fijn gesneden
- 40 g ingelegde rode gember, fijn gehakt
- 3 el neutrale olie (45 ml), voor de pan
Voor de afwerking:
- 80 ml takoyaki-saus
- 60 g Japanse mayonaise
- 1 el aonori (groen zeewier)
- 10 g bonitovlokken
- 1/2 tl Umami Tsunami, helemaal op het laatst
Bereiding
- Klop de bloem, dashi, ei, sojasaus en zout in een kan tot het beslag helemaal glad is. Het beslag is dun, dichter bij room dan bij pannenkoekbeslag. Laat het 10 minuten rusten.
- Verwarm de takoyaki-pan 3 minuten op middelhoog vuur. Kwast elk holletje, en het platte oppervlak ertussen, royaal in met olie.
- Giet het beslag erin tot elk holletje vol is en er wat beslag op het platte oppervlak loopt. Het moet meteen sissen.
- Doe een stukje octopus in elk holletje. Strooi de tempurakruimels, lente-ui en ingelegde gember erover.
- Bak 2 tot 3 minuten, tot de randjes gestold lijken. Duw met de twee prikkers het gemorste beslag tussen de holletjes naar binnen in elk gat, en draai dan elk balletje een kwartslag zodat het rauwe beslag naar beneden in het holletje stroomt.
- Blijf 5 tot 6 minuten draaien, draai elk balletje in het holletje terwijl het stolt, tot de balletjes rond, diep goudbruin en helemaal krokant zijn. Zet het vuur lager als ze te snel kleuren voordat de binnenkant gestold is.
- Schep de balletjes op een bord of papieren bakje, zes tot acht per portie. Vet de pan opnieuw in en bak de volgende portie op dezelfde manier.
- Werk af terwijl ze heet zijn: zigzag de saus erover, voeg dunne lijntjes mayonaise toe, dan de aonori en bonitovlokken. Werk af met een klein snuifje Umami Tsunami over de balletjes, en wacht dan een minuut voor je eet.
Tip van de chef
Kijk naar kleur en geluid, niet naar de klok. Een gare takoyaki is diep goudbruin aan elke kant en geeft een licht krokant tikje als je hem aanraakt met de prikker. Schuif de balletjes direct uit de pan in een papieren bakje, saus ze in een strakke zigzag, en voeg de bonitovlokken als laatste toe zodat ze krullen en bewegen in de stoom.
Een afwerkend snuifje: Umami Tsunami
Umami Tsunami is een suggestie, geen traditionele takoyaki-topping, en het vervangt aonori niet. Het is een zoutmix handgemengd in België door onze chefs Chloë en Dax, gemaakt van zeewier, wakame, gochugaru, sesamzaad, wasabi en zout. Het smaakt naar de zee met een scherp randje van de wasabi.
Een snuifje gaat er helemaal op het laatst op, op de hete takoyaki net voor je eet, zodat het zeewier en de sesam vers en knapperig blijven tegen de saus. Houd het snuifje klein, want de saus bevat al zout. Als je het idee van zeewier en sesam op een warme snack leuk vindt, gebruiken onze Vietnamese loempia's met varkensvlees, garnalen en Umami Tsunami hetzelfde potje op een heel andere manier. Voeg Umami Tsunami toe aan je mandje, en bak dit weekend je eerste portie takoyaki.
FAQ
Waar is takoyaki van gemaakt?
Een dun beslag van tarwebloem, ei en dashi, gevuld met blokjes octopus, tempurakruimels, lente-ui en vaak ingelegde rode gember. Na het bakken wordt het afgewerkt met takoyaki-saus, Japanse mayonaise, aonori en bonitovlokken. Dat is de hele lijst, en elk onderdeel heeft een functie.
Waarom komt takoyaki uit Osaka?
Een straatverkoper genaamd Tomekichi Endo wordt erkend als de uitvinder van takoyaki in Osaka in 1935. Osaka had al goedkope bloemsnacks die aan kraampjes werden verkocht, en hij combineerde die traditie met de octopus-en-beslagsnack uit Akashi. De stad is er sindsdien trots op.
Hoe smaakt takoyaki?
De korst is krokant en de binnenkant is zacht, hartig en romig, met een stevig stukje octopus in het midden. De saus brengt zoete en pittige tonen, de mayonaise voegt rijkheid toe en de bonitovlokken ruiken rokerig. De lente-ui houdt het fris.
Zit er echt octopus in takoyaki?
Ja, de naam zegt het al: tako betekent octopus. Elk balletje bevat een stukje octopus in blokjes, en het moet gekookt zijn voordat het in de pan gaat. Je kunt ook gekookte octopustentakel kopen bij een visboer of een Aziatische supermarkt.
Wat is takoyaki-saus?
Het is een dikke, bruine saus die zoet en hartig is, geborsteld of gedruppeld over de hete balletjes. Je kunt het in een fles kopen bij Aziatische supermarkten, maar het is ook heel makkelijk om zelf te maken. Het wordt meestal gecombineerd met Japanse mayonaise.
Heb ik een speciale pan nodig om takoyaki te maken?
Ja, voor de ronde vorm. De takoyaki-pan met zijn halfronde holletjes is wat je in staat stelt om het beslag tot een bal te draaien. In een platte koekenpan krijg je platte pannenkoekjes, die ook heerlijk smaken trouwens!
